5 βασικές προτεραιότητες για την αγροτική πολιτική

Οι θέσεις της Ελλάδας για τη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική – Με την ελληνική προεδρία οι τελικές αποφάσεις της ΕΕ για τον προϋπολογισμό 2028-2034

«Η συζήτηση για τη νέα ΚΑΠ της περιόδου 2028 – 2034 δεν αφορά μόνο τις άμεσες ενισχύσεις. Αφορά και το μέλλον της αγροτικής παραγωγής και της παραγωγικής βάσης της χώρας μας, την επισιτιστική ασφάλεια, την περιφερειακή ανάπτυξη και τη συνοχή της υπαίθρου, την περιβαλλοντική ισορροπία. Και βέβαια, αφορά τη στήριξη παραγωγών που λειτουργούν σε δύσκολες συνθήκες κόστους και ανταγωνιστικότητας».

Τις επισημάνσεις αυτές έκανε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, μιλώντας στην εκδήλωση για την έναρξη της διαβούλευσης σε σχέση με τη νέα ΚΑΠ, που διοργάνωσε το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.

«Ο διάλογος, πρόσθεσε, γίνεται σε μια περίοδο όπου «παλαιά διαρθρωτικά προβλήματα του τομέα ήλθαν να συναντηθούν με νέες προκλήσεις. Ζητώντας λύσεις, όχι μόνο για τα προβλήματα του παρελθόντος, αλλά και για δημιουργία μιας ουσιαστικής προοπτικής για το μέλλον».

Ο Κωστής Χατζηδάκης προσδιόρισε πέντε βασικές προτεραιότητες για τη νέα ΚΑΠ αλλά και συνολικά για την αγροτική πολιτική. Οι προτεραιότητες αυτές είναι:

Πρώτον, η πολιτική για την ανάπτυξη του αγροτικού τομέα να εξυπηρετεί παράλληλους στόχους:

• Να διασφαλίζει δίκαιο και επαρκές εισόδημα για τους παραγωγούς.

• Να συνδέει την ανταγωνιστικότητα της αγροτικής παραγωγής με τη βιωσιμότητα και την επισιτιστική ασφάλεια.

• Να προωθεί επενδύσεις σε υποδομές, τεχνολογική αναβάθμιση, καινοτομία και ανθεκτικότητα, και

• Να ενθαρρύνει την ανανέωση στο παραγωγικό δυναμικό – ώστε νέοι άνθρωποι να μπορούν να ζουν και να δημιουργούν στην ύπαιθρο με προοπτική.

Δεύτερον, το νέο πλαίσιο της ΚΑΠ πανευρωπαϊκά θα πρέπει να είναι απλούστερο, σταθερό και κατανοητό από όλους τους εμπλεκόμενους – τους παραγωγούς, τους φορείς, τις δημόσιες αρχές και τις τοπικές κοινωνίες. Χωρίς πρόσθετη γραφειοκρατία και ασάφειες. «Θέλουμε να βοηθήσουμε στην πράξη τον κόσμο της παραγωγής να κάνει βήματα εκσυγχρονισμού και προόδου, όχι να τον επιβαρύνουμε με πολύπλοκες –και συχνά άνευ νοήματος– ρυθμίσεις, ακόμα και για αυτονόητα πράγματα», ανέφερε.

Τρίτον, χρειάζεται να αποκτήσουμε μια λογική που δεν επικεντρώνεται μόνο στην απορρόφηση των ευρωπαϊκών κονδυλίων, αλλά και στο πού πάνε αυτά τα κονδύλια και ποια αποτελέσματα φέρνουν. «Είναι μια δύσκολη συζήτηση, αλλά δεν μπορούμε πλέον να μην την κάνουμε. Και σίγουρα όχι όταν θέλουμε να στηρίξουμε ουσιαστικά πλέον την αγροτική παραγωγή στη χώρα μας», σημείωσε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης.

Τέταρτον, τους προηγούμενους μήνες έγινε μια πολύ μεγάλη συζήτηση για την εφαρμογή ενός νέου συστήματος για την καταβολή των αγροτικών ενισχύσεων με την μετάβαση από τον ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ. «Η εφαρμογή του ήδη το επόμενο διάστημα αποτελεί ένα μεγάλο στοίχημα, και θα θέσει τις βάσεις για περισσότερη διαφάνεια και αξιοπιστία στις πληρωμές και τους ελέγχους και κατά την επόμενη Προγραμματική Περίοδο. Δεν μιλάμε για λιγότερα χρήματα. Τα ίδια χρήματα θα μοιράζονται με δικαιότερο τρόπο υπέρ των πραγματικών παραγωγών».

Πέμπτον, η όλη συζήτηση για το μετασχηματισμό του πρωτογενούς τομέα στην Ελλάδα δεν θα πρέπει να περιορίζεται στην ΚΑΠ. «Ο πρωτογενής τομέας είτε εκμεταλλευόμενος ευρωπαϊκές πολιτικές, είτε στο πλαίσιο εθνικών κατευθύνσεων χρειάζεται να ξεφύγει από μία λογική διαχείρισης επιδοτήσεων, και να κάνει βήματα μπροστά», υπογράμμισε ο Κωστής Χατζηδάκης. Στα βήματα αυτά περιλαμβάνονται: Μεγαλύτερες και βιώσιμες εκμεταλλεύσεις. Κατάρτιση και δια βίου μάθηση των αγροτών. Συνεργασία των αγροτών, μέσα από ομάδες παραγωγών, cluster, αγροτικά επιμελητήρια. Αξιοποίηση των γεωπόνων και των κτηνιάτρων ως πραγματικών συμβούλων των αγροτών στο χωράφι, και όχι ως μετρητών των επιδοτήσεων και των αποζημιώσεων, όπως σε κάποιο βαθμό είναι σήμερα. Προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, με οργανωμένες παρεμβάσεις για πιο ανθεκτικές καλλιέργειες και μεθόδους παραγωγής και βιώσιμη διαχείριση των υδάτινων πόρων.

Αναφερόμενος συνολικά στις διαπραγματεύσεις για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της περιόδου 2028 – 2034 (τμήμα του οποίου αποτελεί η νέα ΚΑΠ), ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και πρόεδρος της Διυπουργικής Επιτροπής για τον συντονισμό της διαπραγμάτευσης, σημείωσε ότι είναι πολύ πιθανό να ολοκληρωθούν όταν η χώρα θα έχει την Προεδρία της Ε.Ε. στο τέλος του 2027. Οι θέσεις της χώρας μας μας στις διαπραγματεύσεις αυτές, όπως ανέφερε, μεταξύ άλλων είναι:

• Πρώτον, να εξασφαλίσουμε το μέγιστο δυνατό σύνολο πόρων από όλα τα Χρηματοδοτικά Ταμεία του νέου Προϋπολογισμού της Ε.Ε. «Μια διαπραγμάτευση δύσκολη, γιατί πολλές χώρες του Βορρά θεωρούν ότι είναι ήδη αρκετά γενναιόδωρη η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής».

• Δεύτερον, να προστατευτεί η χρηματοδότηση για τους παραδοσιακούς πυλώνες της Πολιτικής Συνοχής και της ΚΑΠ. «Για εμάς, αυτές οι δύο πολιτικές παραμένουν πάντοτε κομβικής σημασίας», σημείωσε.

• Τρίτον, η θέσπιση νέων Ιδίων Πόρων να γίνει με τρόπο που να διασφαλίζει σταθερότητα εσόδων, χωρίς δημοσιονομική επιβάρυνση για τα κράτη μεσαίου εισοδήματος όπως είναι η Ελλάδα. «Διότι δεν έχει σημασία μόνο τι παίρνεις αλλά και τι δίνεις».

«Η κρίσιμη αυτή διαπραγμάτευση θα καθορίσει τις αναπτυξιακές προοπτικές της Ελλάδας για τα επόμενα χρόνια», κατέληξε ο Κωστής Χατζηδάκης. «Τόσο για τη νέα ΚΑΠ, όσο και για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028–2034, η Ελλάδα προετοιμάζεται με σοβαρότητα και μεθοδικότητα και συμμετέχει ενεργά στις διαπραγματεύσεις. Θέλουμε η διαβούλευση να είναι ουσιαστική, όχι μικροκομματική και να διαμορφώσουμε μια εθνική γραμμή που να υπηρετεί το μακροπρόθεσμο συμφέρον της ελληνικής γεωργίας και της ελληνικής περιφέρειας».

Ο Μαργαρίτης  Σχοινάς

«Οικοδομούμε ένα νέο εθνικό συμβόλαιο για τον πρωτογενή τομέα, μια νέα εθνική εκκίνηση για την ελληνική γεωργία», υπογράμμισε ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτης Σχοινάς στην εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε με αφορμή την έναρξη του εθνικού διαλόγου ενόψει της νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ). Ταυτόχρονα, ο Υπουργός υπογράμμισε τη σημασία της ευρείας συμμετοχής και της θεσμικής συνεργασίας, τονίζοντας ότι ο διάλογος που εγκαινιάζεται σήμερα αποτελεί κρίσιμο εργαλείο για τη διαμόρφωση των εθνικών θέσεων.

Ο ΥπΑΑΤ παρουσίασε τις βασικές εθνικές προτεραιότητες για το νέο παραγωγικό μοντέλο, δίνοντας έμφαση:

στη στήριξη των νέων και νεοεισερχόμενων αγροτών, με στόχο την αντιμετώπιση και του δημογραφικού προβλήματος στις αγροτικές περιοχές,

στη δίκαιη στήριξη του εισοδήματος, με έμφαση τις μικρομεσαίες εκμεταλλεύσεις,

στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας του τομέα,

στην ενίσχυση του συνεργατισμού και των διεπαγγελματικών οργανώσεων,

στη βιώσιμη διαχείριση των φυσικών πόρων, ιδίως των υδάτων,

στην προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας του τομέα.

Όπως υπογράμμισε, οι στόχοι αυτοί εντάσσονται σε μια ευρύτερη προσπάθεια ανασυγκρότησης του πρωτογενούς τομέα, με σαφή στρατηγικό προσανατολισμό.

Στο πλαίσιο αυτό, κάλεσε όλους τους εμπλεκόμενους φορείς να συμβάλουν ενεργά στη διαμόρφωση των εθνικών θέσεων, τονίζοντας ότι η επιτυχία της προσπάθειας προϋποθέτει συνεργασία, συνεννόηση και κοινή ευθύνη.

Στο ευρωπαϊκό πεδίο, ο Υπουργός ανέδειξε τη σημασία της επερχόμενης διαπραγμάτευσης, την οποία χαρακτήρισε ιδιαίτερα απαιτητική, δεδομένων των διεθνών και γεωπολιτικών συνθηκών. Όπως επισήμανε, πρόκειται για μια «εξαιρετικά σύνθετη» διαδικασία, που εξελίσσεται σε ένα «ιδιαίτερα ασταθές διεθνές και γεωπολιτικό περιβάλλον» .

Σε αυτό το πλαίσιο, τόνισε την ανάγκη η Ελλάδα να διαμορφώσει ισχυρή και αξιόπιστη παρουσία στις διαπραγματεύσεις, επισημαίνοντας ότι «η φωνή της χώρας μας πρέπει να ακουστεί δυνατά στις Βρυξέλλες», κάτι που προϋποθέτει τη δημιουργία «ενός κεφαλαίου αξιοπιστίας και εμπιστοσύνης» που θα ενισχύσει τη διαπραγματευτική ισχύ της χώρας .

Ο κ. Σχοινάς αναφέρθηκε εκτενώς και στη νέα αρχιτεκτονική της ευρωπαϊκής αγροτικής πολιτικής, σημειώνοντας ότι η πρόταση για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο διαφοροποιείται ουσιαστικά από το παρελθόν, καθώς δεν αποτελεί απλή συνέχεια, αλλά επιχειρεί να ανταποκριθεί στις νέες προκλήσεις. Όπως τόνισε, το ζητούμενο πλέον δεν είναι μόνο το ύψος των πόρων, αλλά η αποτελεσματικότητά τους. «Το τι πληρώνουμε δηλαδή με αυτά τα λεφτά, παρά στο τι θα θέλαμε να μας πληρώνουν, έχει σημασία», ξεκαθάρισε.

Αναφερόμενος στο περιεχόμενο της νέας ΚΑΠ, ο Υπουργός επισήμανε ότι η επιτυχία της θα κριθεί από την ουσία και όχι από τα σχήματα, τονίζοντας ότι «η νέα ΚΑΠ θα κριθεί από το πόσο μπορεί να απαντήσει στα ουσιαστικά προβλήματα των παραγωγών και των αγροτικών περιοχών» .

Κλείνοντας, ο Υπουργός επανέλαβε ότι η διαπραγμάτευση για τη νέα ΚΑΠ αποτελεί μια ιστορική ευκαιρία για τη χώρα, υπογραμμίζοντας ότι μέσα από τον διάλογο και τη συλλογική επεξεργασία πολιτικών επιλογών μπορούν να τεθούν τα θεμέλια για ένα νέο, βιώσιμο και ανταγωνιστικό παραγωγικό πρότυπο για την ελληνική γεωργία.