Πολύπλευρες οι επιπτώσεις των τροχαίων

Τα oδικά τρoχαία ατυχήματα έχουν ως επακόλουθo μία σειρά ανεπιθύμητων συνεπειών, εκφραζόμενες ως απώλεια ανθρωπίνων ζωών, πόρων και ποιότητας ζωής.

Παράλληλα, επισύρουν ένα σημαντικό κόστoς στην κοινωνία, η εκτίμηση τoυ oπoίου είναι απαραίτητη ώστε όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς να οργανωθούν καλύτερα προς όλες τις κατευθύνσεις ανάμεσα στις οποίες η ενημέρωση.

Η εκτίμηση του κόστoυς των οδικών ατυχημάτων είναι ένα ζήτημα ιδιαίτερα λεπτό και σύνθετo, δεδoμένoυ ότι η ανθρώπινη ζωή αποτελεί αξία που δεν αποτιμάται με oικονoμικά μεγέθη!
Ωστόσo, η γνώση μπορεί να απoτελέσει σημαντικό εργαλείο κατά τη διαδικασία λήψης αποφάσεων στην oδική ασφάλεια και αυτός ήταν ο κεντρικός στόχος του Αστυνόμου Α΄ Γρηγόρη Καρρά.

Όλα αυτά αποτέλεσαν αντικείμενο έρευνας που έγινε από τον Αστυνόμο Α’ Γρηγόρη Καρρά, Υποδιοικητή του Τμήματος Τροχαίας Ιωαννίνων στα πλαίσια του μεταπτυχιακού προγράμματος του Τμήματος Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής της Σχολής Οικονομικών και Διοικητικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, με τίτλο «Λογιστική, Χρηματοοικονομική και Διοικητική των Επιχειρήσεων», στην κατεύθυνση «Διοικητική των Επιχειρήσεων (Επιχειρήσεων και Οργανισμών)», το οποίο και παρακολούθησε. Η ενδελεχής έρευνα σχετικά με το οικονομικό κόστος των τροχαίων ατυχημάτων στην Ήπειρο αφορά τα έτη 2009-2019.

Στην παρούσα έρευνα επιχειρήθηκε ο υπολογισμός του συνολικού κοινωνικού κόστους των τροχαίων ατυχημάτων αλλά και ο υπολογισμός του οικονομικού κόστους αυτών, στην Περιφέρεια της Ηπείρου.

Τα επίσημα στοιχεία αντλήθηκαν από επίσημα ληξιαρχικά και νοσοκομειακά στοιχεία από την Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ), την Ελληνική Αστυνομία (ΕΛ.ΑΣ), τους ασφαλιστικούς φορείς (ΙΚΑ και ΕΦΚΑ) και από την επετηρίδα ασφάλεια αυτοκινήτων από την Ένωση Ασφαλιστικών Εταιριών Ελλάδας (ΕΑΕΕ).

Ο υπολογισμός του κόστους των τροχαίων ατυχημάτων της Περιφέρειας Ηπείρου, πραγματοποιήθηκε με την μέθοδο υπολογισμού του Ανθρώπινου Κεφαλαίου (Human capital), η οποία και αποτελεί την πιο κατάλληλη μέθοδο για τον υπολογισμό του κόστους των τροχαίων ατυχημάτων, διότι προσαρμόζεται εύκολα στις ανάγκες όλων των αναπτυσσόμενων χωρών, όπως εξήγησε μιλώντας στο ITV o κ. Καρράς.

Η μέθοδος αυτή υπολογίζει την απώλεια την οποία επωμίζεται η κοινωνία, εξαιτίας του θανάτου ή της αναπηρίας ενός μέλους της από ένα τροχαίο ατύχημα. Εκτιμά τις οικονομικές συνέπειες των οδικών ατυχημάτων (π.χ. την αξία παραγωγής ή τον εργάσιμο χρόνο που σχετίζεται με τον παθόντα). Κύριο πλεονέκτημα της έναντι των άλλων μεθόδων είναι ότι είναι η διαφάνεια και η απλότητά της. Η μέθοδος του ανθρωπίνου κεφαλαίου χρησιμοποιείται από όλα τα αναπτυγμένα κράτη.

«Όπως προκύπτει από τα δεδομένα που συλλέχθηκαν για τα τροχαία ατυχήματα στην Ελλάδα, κατά τη δεκαετία 2009-2019, καταγράφεται σημαντική μείωση. Ωστόσο υπάρχουν πολλά περιθώρια πρόληψης και μείωσης των τροχαίων ατυχημάτων και των παθόντων», υπογράμμισε ο κ. Καρράς.
Τα στοιχεία έχουν ήδη προωθηθεί στις αρμόδιες υπηρεσίες προκειμένου να εξεταστούν και να χρησιμοποιηθούν αναλόγως για την βελτίωση των μέτρων που λαμβάνονται για την οδική ασφάλεια.

Τα στοιχεία δίνουν την εικόνα
Για τα έτη 2009 – 2019, στην Ελληνική Επικράτεια, τα συνολικά ατυχήματα ανήλθαν σε 134.953 εκ των οποίων τα 9.462 ήταν θανατηφόρα και τα 125.491 μη θανατηφόρα. Το σύνολο των παθόντων ανήλθε σε 169.360 εκ των οποίων οι 10.256 έχασαν τη ζωή τους, οι 12.612 τραυματίστηκαν βαριά και οι 154.626 τραυματίσθηκαν ελαφρά.

Στην Περιφέρεια της Ηπείρου την ίδια περίοδο το σύνολο των τροχαίων ατυχημάτων ανήλθε στα 1.394 εκ των οποίων τα 342 ήταν θανατηφόρα και τα 1.052 μη θανατηφόρα. Το σύνολο των παθόντων ανήλθε σε 2.274 εκ των οποίων οι 381 έχασαν τη ζωή τους, οι 415 τραυματίσθηκαν βαριά και οι 1.478 τραυματίσθηκαν ελαφρά.

Από τους υπολογισμούς λοιπόν που πραγματοποιήθηκαν με την εν λόγω έρευνα, υπολογίστηκε ότι η συνολική απώλεια παραγωγικότητας για την Περιφέρεια Ηπείρου, για τα έτη 2009 έως 2019 ανέρχεται στο ποσό: 106.761.839 ευρώ ενώ το κόστος που αφορά το κόστος των τροχαίων με υλικές ζημιές καθώς και το κόστος των τροχαίων που είχαν αποτέλεσμα τον ελαφρύ, βαρύ και τον θανάσιμο τραυματισμό των εμπλεκόμενων, ανέρχεται στο ποσό: 248.105.991 ευρώ.

«Έτσι αθροίζοντας τα ανωτέρω υπολογισθέντα κόστη τροχαίων ατυχημάτων, που έλαβαν χώρα στην Ήπειρο, προκύπτει ότι Συνολικό Κόστος Τροχαίων Ατυχημάτων για τα έτη 2009-2019 ανήλθε σε 354.867.830 ευρώ.

Αν αυτό το ποσό το αντιπαραβάλουμε με το συνολικό Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν (ΑΕΠ), των ετών 2009-2019, το οποίο σύμφωνα με τις μετρήσεις της Ελληνικής Στατιστικής Υπηρεσίας ανήλθε σε 2.144.043.000.000 ευρώ τότε, το συνολικό κόστος τροχαίων ατυχημάτων της Περιφέρειας Ηπείρου, έφτασε στο 0,016% του ΑΕΠ», υπογράμμισε ο κ. Καρράς.

Δυνατότητες περαιτέρω αξιοποίησης

Η εργασία έχει προωθηθεί υπηρεσιακά σε όλα τα κλιμάκια και θα εξεταστεί από όλες τις υπηρεσίες γιατί εκτός από τα οικονομικά στοιχεία, προκύπτουν και στοιχεία που αφορούν εξίσου σημαντικά στοιχεία για τα τροχαία ατυχήματα. Για παράδειγμα από το σύνολο των νεκρών στην Ήπειρο οι 306 είναι άντρες.

Τα περισσότερα θανατηφόρα αφορούν εκτροπή οχήματος και η αιτία μπορεί να είναι πολλαπλή με σημαντικότερο παράγοντα την υπερβολική ταχύτητα. Η ηλικία των θυμάτων κυμαίνεται στα 55 έτη, ενώ τα περισσότερα τροχαία ατυχήματα έχουν γίνει σαββατοκύριακο και βραδινές ώρες.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε υπό την επίβλεψη και καθοδήγηση του καθηγητή κ. Χαρίλαου Ναξάκη.
ΕΛΕΝΑ ΣΤΑΜΟΥ