Ο καθορισμός κριτηρίων, του τρόπου και των διαδικασιών οριοθέτησης των οικισμών της Χώρας ήταν το θέμα της επιστολής του Επιμελητηρίου Ιωαννίνων προς τα Υπουργεία Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Υποδομών – Mεταφορών έπειτα από τη δημοσίευση του ΦΕΚ Δ 194/15.04.2025, το Π.Δ. του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας με τίτλο: «Καθορισμός κριτηρίων, τρόπου και διαδικασιών οριοθέτησης των οικισμών της Χώρας με πληθυσμό κάτω των δύο χιλιάδων (2.000) κατοίκων, περιλαμβανομένων και των προϋφιστάμενων του 1923, καθώς και καθορισμός χρήσεων γης και γενικών όρων και περιορισμών δόμησης».
Σύμφωνα με το Επιμελητήριο, το νέο ΠΔ περιορίζει τα όρια των οικισμών σε αυτά που είχαν διαμορφωθεί έως το 1983, εφαρμόζοντας αυστηρά ιστορικά κριτήρια, αγνοώντας πλήρως την πραγματική εξέλιξη και τις σύγχρονες ανάγκες των περιοχών. Η εφαρμογή των προβλέψεων θα οδηγήσει σε μια οριζόντια και δραστική συρρίκνωση των ορίων των οικισμών, με αποτέλεσμα τη σοβαρή απαξίωση της μικρομεσαίας ιδιοκτησίας και την υποβάθμιση της τοπικής ανάπτυξης. Τα όρια των οικισμών όχι μόνο δεν διατηρούνται αλλά περιορίζονται δραστικά και το 80% περίπου από την σημερινή γη, εντός ορίων, που περιλαμβάνει οικόπεδα, τίθεται αυτομάτως εκτός ορίων, χάνοντας και τα αντίστοιχα δικαιώματα δόμησης. Δυστυχώς γίνεται αντιληπτό ότι κατά τη σύνταξη δεν ελήφθη υπόψη το αξίωμα ότι η οριοθέτηση των οικισμών, αποτελεί θεμελιώδη παράγοντα για τον καθορισμό των δυνατοτήτων ανάπτυξης και δόμησης μιας περιοχής.
Επιπρόσθετα ενώ προβλέπει ότι: «ο καθορισμός του ορίου του οικισμού αποτελεί προϋπόθεση για την πολεοδόμηση αυτού», ταυτόχρονα αφού περιορίζει σήμερα τη διεύρυνση των ορίων των οικισμών, την αποκλείει και μελλοντικά, αναφέροντας ότι: «κατά τη διαδικασία επανέγκρισης ή αναοριοθέτησης, απαγορεύεται η διεύρυνση του ορίου του οικισμού με βάση νέα πραγματική κατάσταση, που προέκυψε μετά τον καθορισμό του» υπογραμμίζει ο φορέας και σημειώνει επίσης την αντίφαση του Υπουργείου Περιβάλλοντος, που ενώ προωθεί Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ), τα οποία εκπονούνται το παρών χρονικό διάστημα σε πολλούς δήμους του Νομού Ιωαννίνων, ταυτόχρονα με το Π.Δ. τα προδιαγράφει δεσμευτικά, αφαιρώντας ουσιαστικά τον ρόλο της τοπικής αυτοδιοίκησης αλλά και των φορέων μέσω της διαβούλευσης, στον καθορισμό των ορίων οικισμών.
Το ΠΔ αγνοεί, σύμφωνα με το Επιμελητήριο τέσσερα πράγματα.
1. Το Π.Δ. της 24.4.1985 (ΦΕΚ 181/Δ/1985), δηλ το ισχύον πλαίσιο οριοθέτησης, το οποίο αποτέλεσε, παρά τις όποιες ατέλειες, για σαράντα χρόνια τη βάση για την ανάπτυξη και την ένταξη των οικισμών αυτών στον πολεοδομικό ιστό.
2. Τις βασικές αρχές ενός σύγχρονου σχεδιασμού όπως αυτές, σε μεγάλο βαθμό, αποτυπώνονται στο Ν. 4759/2020 για τον εκσυγχρονισμό της χωροταξικής και πολεοδομικής νομοθεσίας, ο οποίος θέτει ως κορωνίδα τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ) τα οποία βασίζονται σε επιστημονική μελέτη, ανάλυση σύγχρονων δεδομένων και συμμετοχικές διαδικασίες.
3. Τις πραγματικές συνθήκες και την οργανική ανάπτυξη που έχουν διαμορφωθεί στους οικισμούς κατά τις τελευταίες δεκαετίες.
Η υιοθέτηση αναχρονιστικών κριτηρίων οδηγεί νομοτελειακά την περιφέρεια σε περαιτέρω μαρασμό και τορπιλίζει κάθε προσπάθεια για σύγχρονο και ορθολογικό πολεοδομικό σχεδιασμό επιφέροντας σημαντικές επιπτώσεις στην τοπική ανάπτυξη:
1. Μείωση οικοδομήσιμων εκτάσεων και περιορισμό της οικοδομικής δραστηριότητας με αντίστοιχη μείωση της απασχόλησης.
2. Κίνδυνος αναστολής επενδύσεων με δεδομένο ότι αρκετά επενδυτικά σχέδια που βασίζονταν στο υφιστάμενο πολεοδομικό καθεστώς, ενδέχεται να καταστούν ανέφικτα ή ασύμφορα.
3. Αποκλείεται ή στην καλύτερη περίπτωση δυσχεραίνεται η εγκατάσταση νέων κατοίκων σε μικρούς οικισμούς, με αποτέλεσμα τον περαιτέρω οικονομικό και αναπτυξιακό μαρασμό και την ερήμωση, σε αντίθεση με την διακηρυγμένη πολιτική αποκέντρωσης
4. Ειδικά στους ορεινούς οικισμούς του Νομού Ιωαννίνων, η συρρίκνωση των ορίων θα επιδεινώσει την κατάσταση και θα επηρεάσει τις προσπάθειες αναζωογόνησης μέσω της ανάπτυξης εναλλακτικού τουρισμού.
Το Επιμελητήριο Ιωαννίνων ζητά άμεσα την απόσυρση του ΠΔ και την ολοκλήρωση του χωροταξικού σχεδιασμού μέσω των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων με βάση επιστημονικά και χωρικά κριτήρια, λαμβάνοντας υπόψη την πραγματική εξέλιξη και τις σύγχρονες ανάγκες της περιοχής.
Νόμιμη η συγκρότηση και λειτουργία του Διοικητικού Συμβουλίου του Επιμελητηρίου Ιωαννίνων
Καμία σκιά δεν υφίσταται ως προς τη νομιμότητα λειτουργίας του Διοικητικού Συμβουλίου του Επιμελητηρίου Ιωαννίνων, όπως προκύπτει και από το επίσημο έγγραφο του Γενικού Γραμματέα Εμπορίου του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων το οποίο απεστάλη (02/05/2025) στο Επιμελητήριο Ιωαννίνων μετά από σχετική ερώτηση της Διοίκησης.
Με σαφήνεια τονίζεται ότι το Διοικητικό Συμβούλιο του Επιμελητηρίου συγκροτείται και λειτουργεί νόμιμα, καθώς ο αριθμός των μελών του υπερβαίνει το ήμισυ του καθορισμένου, σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 4497/2017. Ειδικότερα, το έγγραφο της αρμόδιας υπηρεσίας του Υπουργείου, που απαντά σε σχετικό ερώτημα του Επιμελητηρίου Ιωαννίνων και αναφέρει: «οι αναφερόμενοι στην ανωτέρω από 30-07-2024 αίτηση αναστολής αιτούντες, εφόσον έχουν καταλάβει εκλόγιμες θέσεις, δεν έχουν το δικαίωμα συμμετοχής στις συνεδριάσεις του Δ.Σ. πριν κριθεί το βάσιμο της εκκρεμούς αιτήσεως ακυρώσεως».
Καταλήγει ρητά πως: «Επομένως, οι συνεδριάσεις του Δ.Σ. μπορούν, στη συγκεκριμένη περίπτωση, να διεξάγονται νόμιμα, εφόσον τα Μέλη του υπερβαίνουν το ήμισυ του καθορισμένου αριθμού των μελών του, χωρίς χρονικό περιορισμό του τριμήνου».
Η παρούσα απόφαση και επίσημη τοποθέτηση διαψεύδει πλήρως πρόσφατους υπαινιγμούς περί “παράτυπης” λειτουργίας του Δ.Σ., διασφαλίζοντας τόσο την ουσία όσο και τη θεσμική συνέχεια του Επιμελητηρίου.
Η Διοίκηση του Επιμελητηρίου Ιωαννίνων συνεχίζει να ασκεί τα καθήκοντά της αδιάλειπτα και με πλήρη νομιμότητα, εξυπηρετώντας τις ανάγκες των μελών και στηρίζοντας την τοπική επιχειρηματικότητα με συνέπεια και υπευθυνότητα.
Αριθμός Μ.Η.Τ.: 232375 