Σχεδόν ισομερώς μοιρασμένες είναι οι απαντήσεις των μελών του Ελληνικού Πάνελ Οικονομολόγων του ΚΕΦΙΜ απέναντι στο επίδομα για την αντιμετώπιση της αύξησης της τιμής των καυσίμων λόγω του πολέμου στο Ιράν.
Στην Ερώτηση του Πάνελ για τον Μάρτιο απάντησαν συνολικά 20 Ελληνίδες και Έλληνες οικονομολόγοι. Από αυτούς, το 40% συμφωνεί με την άποψη ότι η κυβέρνηση είναι σκόπιμο να εξετάσει τη χορήγηση σχετικού επιδόματος, το 45% διαφωνεί, ενώ το 15% τοποθετείται μεταξύ των δύο επιλογών. Επισημαίνεται ότι η Ερώτηση εστάλη στα μέλη του Πάνελ πριν από την ανακοίνωση των συγκεκριμένων κυβερνητικών μέτρων στήριξης.
Η νέα γεωπολιτική κρίση στη Μέση Ανατολή και οι επιπτώσεις της στις τιμές της ενέργειας και των καυσίμων επαναφέρουν στο προσκήνιο ένα γνώριμο δίλημμα οικονομικής πολιτικής: αν, σε ποιον βαθμό και με ποιον τρόπο είναι σκόπιμο το κράτος να παρεμβαίνει για να μετριάσει το κόστος που αντιμετωπίζουν τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις ή αν, αντίθετα, πρέπει να αποφεύγει παρεμβάσεις που ενδέχεται να αποδυναμώσουν τα σήματα των τιμών, να επιβαρύνουν τον προϋπολογισμό και να καθυστερήσουν την αναγκαία προσαρμογή της κατανάλωσης.
Στα επεξηγηματικά τους σχόλια, τα οποία είναι πλήρως διαθέσιμα στην ιστοσελίδα του ΚΕΦΙΜ, τα μέλη του Πάνελ αναδεικνύουν την ένταση ανάμεσα στην ανάγκη άμεσης προστασίας των ευάλωτων νοικοκυριών και στους κινδύνους που συνεπάγεται μια γενικευμένη επιδοματική πολιτική. Όσοι τοποθετούνται θετικά υπογραμμίζουν ότι η άνοδος του κόστους ενέργειας αποτελεί μια εξωτερική και συχνά δυσβάσταχτη επιβάρυνση, η οποία μπορεί να δικαιολογήσει προσωρινή κρατική στήριξη, ιδίως όταν πλήττει δυσανάλογα τα χαμηλότερα εισοδήματα ή παραγωγικές δραστηριότητες με υψηλή εξάρτηση από τα καύσιμα.
Αντίθετα, οι περισσότερο επιφυλακτικές ή αρνητικές τοποθετήσεις τονίζουν ότι ένα επίδομα καυσίμων μπορεί να αμβλύνει το σήμα που εκπέμπει η αύξηση της τιμής, περιορίζοντας τα κίνητρα εξοικονόμησης. Παράλληλα, επισημαίνουν ότι η αξιολόγηση ενός τέτοιου μέτρου δεν μπορεί να γίνει ανεξάρτητα από τον τρόπο χρηματοδότησής του, τη διάρκεια της ενεργειακής διαταραχής και τη σχέση του με εναλλακτικές παρεμβάσεις, όπως η μείωση φορολογικών επιβαρύνσεων στα καύσιμα ή η αυστηρότερη στόχευση της εισοδηματικής στήριξης.
Η συνολική εικόνα που προκύπτει είναι ότι τα μέλη του Ελληνικού Πάνελ Οικονομολόγων δεν απορρίπτουν κατ’ ανάγκην κάθε μορφή παρέμβασης απέναντι σε μια απότομη και εξωγενή αύξηση του κόστους καυσίμων. Ωστόσο, αντιμετωπίζουν με σαφή επιφύλαξη τη λογική των οριζόντιων επιδομάτων, ιδίως όταν αυτά δεν συνοδεύονται από αυστηρή στόχευση, σαφή χρονικό περιορισμό και προσδιορισμένη δημοσιονομική πηγή.
Αριθμός Μ.Η.Τ.: 232375 